The Ritman Library

De Ritman Bibliotheek

Via een ‘Facebookpagina like’ van een familielid, kom ik ineens terecht op de mysterieuze website van “The Ritman Library“. Als ik op de site kijk staat er onder de titel: Bibliotheca Philosophica Hermetica, House of living books. Mijn nieuwsgierigheid is sowieso gewekt door het feit dat er blijkbaar een bibliotheek bestaat die mijn naam draagt. Door de ondertitels en hoe meer ik rondneus op de site en stukjes begin te lezen, hoe nieuwsgieriger ik word.

Om te beginnen moet ik toch eens gaan navragen of Joost R. Ritman, oprichter van de bibliotheek, familie van me is. In 1984, mijn geboortejaar, besloot hij zijn privé verzameling van boeken in een bibliotheek om te zetten. Het zijn allemaal (zeldzame) titels die gaan over de grote vragen van ons bestaan. Hij ziet het als zijn levenswerk om deze boeken te verzamelen, te delen en te beschermen. Sommige boeken behoren tot de incunabula, de oudste boeken die in Europa zijn gedrukt, van voor het jaar 1501. Zo had hij bijvoorbeeld een kopie van de eerste geïllustreerde Dante’s La Divina Commedia, gedrukt in 1472.

Helaas heeft hij dat boek, zoals vele anderen van zeer grote waarde, moeten verkopen. Joost Ritman is namelijk een zakenman met een miljoenenbedrijf in de vliegtuigindustrie. Met het geld dat hij hieraan verdiende, kon hij zijn bibliotheek financieren. Helaas raakte hij sinds de crisis toch flink in de schulden en werd gedwongen een deel van zijn collectie te verkopen.

Hours and prayer book in Latin for the diocese of Liège, Written and illuminated in Haarlem, c. 1470-1480, Painted decoration: Master Jason London, Courtesy Bibliotheca Philosophica Hermetica R.J. Ritman Library, Amsterdam, The Netherlands

Gelukkig is de bibliotheek hierdoor wel gered en lees ik nu voor het eerst van zijn bestaan. Familie of niet, het levensverhaal van Joost Ritman intrigeert mij. Mijn eerste gedachtekronkel toen ik over de bibliotheek las, bracht me naar het kerkhof der vergeten boeken uit de romans van Carlos Ruiz Zafón. In dit kerkhof kan je verdwalen in een labyrint van boeken waarvan mensen het bestaan niet weten of zijn vergeten. Als je daar binnen treedt moet je één boek uitkiezen en deze met je leven beschermen. Joost zou hier de inspiratiebron van geweest kunnen zijn. Hij beschermt zo’n 27.000 werken, door zijn leven heen verzameld. Boeken die brandstapels gespaard zijn gebleven, boeken die vroeger in het geheim rond circuleerden, gelezen op verborgen zolderkamers onder langzaam dovend kaarslicht.

Ik zou weleens een kijkje in de Ritman bibliotheek willen nemen. Alleen voor het idee. Of misschien juist niet. Misschien vind ik het idee wel veel mooier dan de realiteit. Zo’n filosofische uitspraak zou Joost ook vast gedaan kunnen hebben. Maar wat weet ik nou eigenlijk van Joost Ritman. Laat ik eindigen met zijn woorden. In het volgende citaat vertelt hij over een bijzondere ervaring op zestienjarige leeftijd. Ik maakte een soortgelijke bewustwording mee aan het einde van mijn studententijd. Ik ben het altijd maar liefde blijven noemen. Gek genoeg ontmoette ik in die psychose ook mijn vriendin en vond ik tegelijkertijd mijn roeping: Schrijven.

 The ‘birth’ of the Bibliotheca Philosophica Hermetica coincided with a sudden and deep experience I had at the age of sixteen that everything is one. In a single moment I realised that there is a profound connection between origin and creation, between ‘God – Cosmos – Man’, or in the words of Hermes Trismegistus: ‘He who contemplates himself with his mind, knows himself and knows the All: the All is in man.’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.