Wat het verhaal van Shangqiu Kai ons kan leren over vertrouwen

Zihua blonk uit in het onderhouden van een privé militie. Hij had hiermee de macht verworven om mensen te kunnen maken of breken. Alleen al door zijn blik op iemand te rusten kon hij diens reputatie schaden of ervoor zorgen dat hij werd gepromoveerd. Twee hooggeplaatste militieleden gingen eens op reis tot voorbij de buitenwijken van hun stad en brachten de nacht door in het huisje van Shangqiu Kai: een oude en tevens arme landbouwer. Deze hoorde de twee praten over de macht en roem van Zihua, die in staat was levens te redden en te ruïneren, die de rijken arm kon maken en de armen rijk. Daarop pakte de boer wat eten voor onderweg en vertrok met een mand op zijn rug naar de stad.

Na een lange reis te voet hebben afgelegd, wandelde hij uiteindelijk voorbij de stadspoorten van Zihua. Zihua’s gevolg bestond volledig uit leden van adelijke families en waren allen gekleed in witte zijde. Toen ze Shangqiu Kai zagen – bejaard, zwak, met gedemodeerde kleren en hoed – begonnen ze hem van minachting te slaan, te porren en te duwen. De oude boer liet geen enkele verontwaardiging blijken. Uiteindelijk werden ze het spelletje moe en namen hem mee naar een hoog terras. ‘Degene die hier vanaf springt, krijgt honderd goudstukken,’ zei er één tegen de rest van het gevolg. Shangqiu Kai nam de uitdaging uiterst serieus, sprong als eerste naar beneden en landde beheerst als een vogel, zonder enige schade aan vlees of botten. Hoewel het terras veel te hoog was voor een dergelijke landing, beschouwde iedereen het als toeval en hechtte er geen bijzondere waarde aan. Om de simpele boer verder uit te dagen, vertelden ze hem dat er in een diepe inham van een bocht van de rivier parels op de bodem lagen. Shangqiu Kai dook en hij kwam tot ieders verbazing terug met enkele van deze kostbaarheden. Voor het eerst liet Zihua de oude man een voorraad vlees en zijde bezorgen.

Later was er een grote brand in een van de opslagplaatsen van Zihua. Om de oude man nog eens op de proef te stellen, beloofde hij hem een beloning gebaseerd op de hoeveelheid brokaat dat hij uit het vuur zou weten te redden. Hij ging het vuur in en kwam weer terug; geen roet kleefde aan hem, zijn lijf vertoonde geen brandwonden. Iedereen was er nu van overtuigd van Shangqiu Kai in het bezit was van de Weg. Ze verontschuldigden zich voor het feit dat ze hem voor de gek probeerden te houden en Zihua vroeg hem naar zijn geheim.

‘Ik heb helemaal geen Weg,’ zei Shangqiu Kai. ‘Ook al ga ik in mezelf op zoek, ik begrijp niet hoe ik het deed. Het enige dat ik kan vertellen, is dat toen ik twee van uw militieleden hoorden vertellen over uw macht en hoe u de rijken arm kunt maken en armen rijk, geloofde ik dat met heel mijn hart en ben ik hierheen gekomen, zonder mij aan de afstand te storen. Vervolgens heb ik alles geloofd wat jullie mij vertelden, met de enige vrees dat ik zelf niet oprecht genoeg zou zijn. Ik was me niet meer bewust van waar mijn lichaam zich bevond of wat voordeel of nadeel betekende. Mentaal was ik één en precies daardoor kon niets mij hinderen. Maar nu ik zopas aan de weet ben gekomen dat jullie mij voor de gek hielden, ben ik innerlijk vervuld van twijfels en vermoedens. Ik prijs mezelf nu gelukkig dat ik niet verdronken of verbrand ben. Innerlijk knaagt er iets aan me, ik voel me gekweld en opgejaagd! Hoe zou ik ooit nog in de buurt van water of vuur durven komen?’

Voortaan boog het gevolg van Zihua voor elke arme boer en bedelaar die ze tegen kwamen.

Toen een leerling van Confucius hierover hoorde, vertelde hij dit zijn meester. Deze zei: ‘Wist je dan niet? Wie beschikt over het totale vertrouwen, is in staat om emotief in te werken op de andere wezens. Shangqiu Kai geloofde een leugen, en toch was er niets dat hem in de weg stond. Stel je eens voor wat men zou kunnen doen als beide partijen oprecht waren!

(Vrije samenvatting van hoofdstuk twee, paragraaf zes uit De geschriften van Liezi – De Taoïstische kunst van het relativeren, vertaald en toegelicht door Jan de Meyer.)

Leven is leren vertrouwen

Als klein kind doen we alles wat onze ouders ons opdragen. We eten de gerechten die ze voor ons bereiden, we stappen met ze in de auto als ze vertrekken, we leren gedrag aan en we nemen de normen en waarden van hen over. Totdat we gaan twijfelen. Er zijn ook andere dingen die we kunnen eten, we kunnen ook thuis blijven, ons anders gaan gedragen en wat zij belangrijk vinden hoeft niet net zo belangrijk voor ons te zijn. We komen in opstand, we worden ongehoorzaam, we gaan puberen. Een bijzondere en belangrijke periode in ons leven: we maken ons los van onze ouders. Maar wat als de twijfel niet meer overgaat en alles met wantrouwen bekeken blijft worden?

Dan maken we het onszelf verdomde moeilijk. Bij elke keuze die we moeten maken gaan we ons afvragen wat het beste voor ons is. Wat het beste voor ons is, is een soort mengeling van wat we van onze ouders en onze omgeving hebben meekregen en wat we daar zelf bij bedacht hebben. Dit alles heeft geresulteerd in opvattingen en deze opvattingen bepalen ons geweten. Innerlijk zijn we net als Shangqiu Kai toen hij te horen kreeg dat hij voor de gek werd gehouden, vervuld van twijfels en vermoedens. We durven niet meer te vertrouwen op anderen, maar omdat we ook niet meer weten wie we zelf zijn, vertrouwen we onze innerlijke stem ook niet meer. Alle adviezen die we krijgen komen vanuit een veelvoud van stemmen en uiteindelijk doen we dan maar wat degene die het hardst roept. De stemmen die boven het krakeel uitkomen zijn helaas vaak degene die ons verleiden om toe te geven aan verslavingen, excessief gedrag, cynisme en allerlei uitingen die geweld doen aan jezelf en anderen.

Helaas, we zijn blijven hangen in onze puberteit. We denken misschien volwassen te zijn geworden, maar zien zelf niet in hoe we klagen en zeuren als kleine kinderen. We zijn slachtoffer geworden van de mensen om ons heen, die als een soort denkbeeldige ouders continu rond ons zwerven en ons de vrijheid benemen. We hebben onszelf gevangen gezet in ons eigen ideaalbeeld van wat vrijheid betekent. Het goede nieuws is dat we hier makkelijk aan kunnen ontsnappen: namelijk, door weer te gaan vertrouwen. Wees je net als Shangqui kai niet meer bewust van waar je lichaam zich bevind en wat voordelig dan wel nadelig is. Mentaal ben je één, dat wil zeggen dat je geen onderscheid meer maakt tussen jezelf en jouw omgeving. Je wordt niet meer in de war gebracht door een veelheid aan stemmen en twijfels, maar je vertrouwt op ingevingen, je intuïtie en wat je te goeder trouw wordt verteld. Je bent geen ongehoorzame puber meer en ook geen huilend kind. Je maakt gewoon de keuzes die nodig zijn en accepteert de consequenties volledig. Je bent volwassen en de mate waarin is enkel te meten aan de hoeveelheid vertrouwen die je toont.

Wijsheid, of deze nou uit het oosten of het westen komt, of deze nou wordt doorgegeven door verhalen of ingewikkelde denkconstructies, heeft simpelweg te maken met volwassen worden, wat niet betekent dat je het kind in jezelf de nek om moet draaien. Het gaat over de subtiele kunst van het leven, over inzicht krijgen, loslaten en leren vertrouwen.

Wil jij leren om meer vertrouwen te krijgen in jouw leven? Stuur een app of mail, dan spreken we een keer vrijblijvend af om te kijken of ik als mentor iets voor jou kan betekenen.

Sander Ritman | Eenzaamheidsdeskundige & Levensmentor
06-42 66 34 95 | sanderritman@outlook.com

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.